17 اوت 2023- مطالعه ی جدید محققان دانشگاه لوند در سوئد سوالاتی را در مورد اثربخشی عمل های چاقی شامل بای پس معده، ایجاد کرد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که بیشترین تغییرات متابولیکی مستقیماً پس از جراحی اتفاق می افتد، اما تنها یک سال پس از عمل ناپدید می شوند و غلظت متابولیت ها و چربی ها تقریباً به همان سطح قبل از عمل باز می گردند.

تحقیقات قبلی نشان داده اند که اکثر کسانی که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند، در عرض پنج سال پس از عمل بای پس معده، مجدداً اضافه وزن می یابند، اما در مورد این که چه اتفاقاتی برای متابولیسم این افراد با گذشت زمان رخ می دهد، اطلاعاتی در دست نبود. در این مطالعه ی جدید که در مجله Obesity منتشر شد، محققان متابولیسم افراد دارای اضافه وزن را قبل و بعد از عمل بای پس معده مورد مطالعه قرار دادند. این مطالعه نشان داد که بزرگترین تغییرات بلافاصله پس از عمل اتفاق می افتد و یک سال بعد، غلظت متابولیت ها و چربی ها در بین تمام شرکت کنندگان به همان سطح قبل از عمل نزدیک می شود.

دکتر پیتر اشپگل، دانشیار متابولیسم مولکولی در دانشگاه لوند و رهبر این مطالعه، گفت: تنها پیگیری وزن افراد نمی تواند ابزار کارآمدی برای مطالعه اثرات این جراحی باشد. مطالعه ما درک بیشتری از آنچه برای متابولیسم در ارتباط با عمل بای پس معده اتفاق می افتد، ارائه داد.

تغییرات سریع

این مطالعه بر اساس داده های 148 فرد مبتلا به دیابت نوع 2 و بدون آن انجام شد که تحت عمل بای پس معده در سوئد قرار گرفتند. نمونه خون از شرکت کنندگان درست قبل از عمل و حداقل در دو نوبت بعد از عمل جمع آوری شد. شاخص توده بدنی (BMI) آنها قبل از عمل و در سه نوبت بعد از عمل اندازه گیری شد.

محققان تجزیه و تحلیل دقیقی از چربی ها و متابولیت های خون این افراد انجام دادند. تنها یک سال پس از عمل، وضعیت متابولیکی برخی از شرکت‌کنندگان دقیقاً به همان سطح قبل از عمل جراحی باز گشت، در حالی که بازگشت به سطوح قبلی برای دیگران به این وضوح نبود.

پرفسور نیلز ویروپ، استاد زیست‌شناسی سلول‌های عصبی غدد درون‌ریز در دانشگاه لوند و یکی از نویسندگان اصلی این مقاله، گفت: ما توانستیم این تغییرات را در حالی مشاهده کنیم که شرکت‌کنندگان هنوز BMI پایینی داشتند، بنابراین می‌توان اقدامات پیشگیرانه ای برای جلوگیری از بازگشت به وضعیت متابولیکی قبل از عمل انجام داد.

افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2

سطح برخی از چربی‌های غیراشباع پُلی(دارای چند پیوند دوگانه یا polyunsaturated fats) بلافاصله بعد از عمل افزایش یافت و سپس به همان سطوح قبلی نزدیک شد. چربی های غیر اشباع پُلی، جزو چربی های ضروری برای بدن هستند و می توانند خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را کاهش دهند. این مطالعه همچنین کاهش غلظت نوع خاصی از اسیدهای آمینه را پس از عمل و سپس افزایش متعاقب آن ها را نشان داد. سطح این اسیدهای آمینه معمولاً در افراد دارای مقاومت به انسولین بالا است و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می دهد.

دکتر اشپگل، گفت: نتیجه ای که ما می گیریم این است که خطر ابتلا به دیابت نوع 2 بعد از عمل در بین افرادی که به این بیماری مبتلا نیستند، به طور قابل توجهی کاهش می یابد، اما یک سال بعد دوباره شاهد افزایش خطر هستیم. در بین افرادی که در زمان جراحی به دیابت نوع 2 مبتلا بودند، ما بهبودی از بیماری( معکوس شدن یا remission) را می‌بینیم، اما خطر بازگشت بیماری با گذشت زمان افزایش می‌یابد.

مزایای عمل های باریاتریک برای چاقی

افرادی که به دلیل چاقی تحت عمل جراحی قرار می گیرند، باید قبل از عمل با استفاده از رژیم غذایی، وزن خود را کاهش دهند. در مطالعه قبلی همین تیم تحقیقاتی اثرات رژیم غذایی کم کالری و عمل بای پس معده به طور جداگانه بررسی گردید و مشخص شد که رژیم غذایی بیشترین تأثیر را بر متابولیسم دارد، در حالی که جراحی منجر به تغییرات بسیار جزئی در متابولیسم می شود. اکنون مطالعه ی جدید این تیم تحقیقاتی نشان می دهد که برای بسیاری از افراد، اثرات مثبت این جراحی بر متابولیسم تنها پس از یک سال ناپدید می شود.

پرفسور Wierup، گفت: ما به مطالعات بیشتر و بزرگ تری نیاز داریم تا بتوانیم نتیجه گیری های قابل اعتمادی را ارائه دهیم. یکی از مزیت های جراحی چاقی این است که اکثر افراد مبتلا به دیابت نوع 2، بعد از جراحی به بهبودی از این بیماری می رسند و نیاز به مصرف هیچ دارویی برای کنترل قند خون خود ندارند، اگرچه درصد زیادی از افرادی که تحت جراحی چاقی قرار می گیرند، پس از آن مجدداً افزایش وزن می یابند، که معمولاً به همان وزن قبلی بازنمی گردند. در آینده، ما می‌خواهیم نگاه دقیق‌تری به آنچه برای متابولیسم در سطح فردی اتفاق می‌افتد بیاندازیم، زیرا این می‌تواند برای هر فرد متفاوت باشد.

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2023/08/230817163951.htm